Archive for the ‘Nieuws’ Category

In de Telegraaf van zaterdag 3 juli 2010 verscheen de volgende schaakrubriek van Hans Böhm:

Levende en dode spelen.

Telegraaf, schaakrubriek 3 juli, Hans Böhm

Vorige week zaterdag vierde de schaakclub in Bergen op Zoom BSV haar 64-ste verjaardag met een dag lang schaken op het Grote Marktplein. Naast diverse simultaans voor de liefhebbers waren er twee partijen waar iedereen naar kwam kijken: een levend en een bijzonder kunstzinnig dood spel.

Spelen met levende stukken biedt vele visuele mogelijkheden. Dit keer was de hulp ingeroepen van twee toneelverenigingen ‘Het Gezellentoneel’ en ‘Met een bek vol tanden’. Alle stukken waren vooraf zingend en buitelend door de straten getrokken. De partij die werd nagespeeld was ‘de onsterfelijke partij’ van Anderssen – Kiezeritsky uit 1851. De spelers waren Internationaal Meester Bianca Muhren en ondergetekende.

Omdat de stukken de partij al hadden geoefend was er de mogelijkheid tot veel improvisatie: zingende, vechtende, spelende, pratende, dansende, yellende stukken over het grote bord. Als de dame werd aangevallen sprongen alle andere stukken ter bescherming naar voren om de aanval af te weren. Paardensprongen werden begeleid met hoefgetrappel. De discipline was gelukkig ook aanwezig want het hele schouwspel moest niet langer dan een uur duren. Zodra de koning “Alle stukken op de eigen positie” riep, wist iedereen precies waar hij vandaan kwam. Het gaf de beide (na)spelers de gelegenheid om over andere zaken te vertellen. De Duitser Adolf Anderssen (1818-1879) was de eerste onofficiële wereldkampioen. Hij was wiskundeleraar van beroep en leidde een rustig leventje, zorgde voor zijn moeder en zus en bleef ongehuwd. Maar op het schaakbord was hij briljant en speelde de meest avontuurlijke partijen waarbij hij van alles offerde. Twee partijen zullen de tand des tijds doorstaan.

A. Anderssen – L. Kieseritsky
De onsterfelijke partij, Londen 1851
Stelling na de 16e zet van zwart: Lf8-c5. Typisch een stelling uit de romantische schaaktijden: kijk eens naar het verschil in ontwikkeling. Wit maakt het historisch uit.

[Event "De onsterfelijke partij"] [Site "Londen"] [Date "1851"] [White "A. Anderssen"] [Black "L. Kieseritsky"] [Result "1-0"]1.e4 e5 2.f4 exf4 3.Bc4 Qh4+ 4.Kf1 b5 5.Bxb5 Nf6 6.Nf3 Qh6 7.d3 Nh5 8.Nh4 Qg5 9.Nf5 c6 10.g4 Nf6 11.Rg1 cxb5 12.h4 Qg6 13.h5 Qg5 14.Qf3 Ng8 15.Bxf4 Qf6 16.Nc3 Bc5 17.Nd5 Qxb2 18.Bd6 Bxg1 19.e5 Qxa1+ 20.Ke2 Na6 21.Nxg7+ Kd8 22.Qf6+ Nxf6 23.Be7 mat.

In deze tijden werd er nog zonder klok gespeeld, zodat de partijen soms eindeloos duurden en er werd opgegeven vanwege uitputting. Pas in 1861 speelde Anderssen de eerste schaakpartij met zandloper.  De eerste schaakclub in Bergen op Zoom heette Strij-lust, bestond van 1850-1890, en had het clubhuis in De Draak, een café-restaurant dat nog steeds op De Grote Markt gevestigd is.

Toen het levend schaakspel voorbij was werden gigantische schaakstukken het grote bord opgereden. Kunstenaar Peter de Koning had met de kettingzaag stukken van meer dan 300 kilo gebeeldhouwd. Grote dingen is zijn specialiteit, er bestaat een klomp waarmee je kunt varen en hij kettingzaagde al eens een adelaar op een boom en een phallus van extreme afmetingen. Zijn schaakspel haalde het Guinness Book of Records niet, ook al is het het zwaarste spel ter wereld, omdat de stukken niet op het geijkte Staunton-model leken maar kunstzinnig van vorm zijn. Rare jongens bij dat Guinness Book.

De organisatie had ieder stuk laten sponsoren door de lokale middenstand om zo een beetje uit de kosten te komen. Een goed idee! De partij, waarbij wij tussen de stukken liepen als Alice in wonderland, eindigde na felle strijd in remise.
Dat gebeurde niet bij die andere wereldberoemde partij van Adolf Anderssen

De eerste officiële wereldkampioen Wilhelm Steinitz (van 1886 tot 1894) gaf deze partij de naam ‘Immergrün’, in de betekenis van Evergreen, vernoemd naar een altijd groene plant, maar nog beter komt de symbolische betekenis tot uiting in de Franse benaming voor deze partij: ‘la toujours jeune’, de altijd jonge partij.

A. Anderssen – J. Dufresne
De ’altijd groene partij’, Berlijn 1852. 

Stelling na de 16e zet van zwart: Df5-h5. Wit is klaar met z’n ontwikkeling, zwart nog niet. Daarin lag het verschil van Anderssen met zijn meeste tijdgenoten. De combinaties die hij bedacht waren gestoeld op economische gronden. Dat doet niets af aan zijn prestaties want de volgende mooie combinatie is moeilijk te vinden. 

[Event "De ’altijd groene partij’"] [Site "Berlijn"] [Date "1852"] [White "A. Anderssen"] [Black "J. Dufresne"] [Result "1-0"] 1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bc4 Bc5 4.b4 Bxb4 5.c3 Ba5 6.d4 exd4 7.0-0 d3 8.Qb3 Qf6 9.e5 Qg6 10.Re1 Nge7 11.Ba3 b5 12.Qxb5 Rb8 13.Qa4 Bb6 14.Nbd2 Bb7 15.Ne4 Qf5 16.Bxd3 Qh5 17.Nf6+ gxf6 18.exf6 Rg8 19.Rad1 Qxf3 20.Rxe7+ Nxe7 21.Qxd7+ Kxd7 22.Bf5++ Ke8 23.Bd7+ Kf8 24.Bxe7

Wat aardig van de schakers toentertijd dat zij zich ook daadwerkelijk mat lieten zetten en niet miezerig een zet daarvoor opgeven. Die geste komt de laatste tijd gelukkig weer terug.

In de Bergen op Zoomse Bode van 30 juni een verslag van de schaakfesitviteiten van afgelopen zaterdag.

Schaakfestijn een groot succes

Schaakvereniging viert haar jubileum

BERGEN OP ZOOM – Na vele maanden voorbereiding vierde de Bergen op Zoomse Schaakvereniging BSV zaterdag 26 juni tijdens het Straattheaterfestival één van de hoogtepunten van het jubileumjaar, met allerhande schaakactiviteiten op en rond de Grote Markt.

De hele dag werd BSV hierbij terzijde gestaan door internationaal schaakmeester Hans Böhm en vrouwelijk schaakgrootmeester Bianca Muhren. De beurt was eerst aan 12 jeugdschakers uit Bergen op Zoom en omstreken, die in Hotel Grand-Café Old Dutch allemaal tegelijkertijd een partij speelden tegen hen speelden, en vervolgens nog een partij. De 11-jarige Bergse jeugdspeler Alik Tikranian wist hierbij remise te spelen tegen Bianca Muhren. Begin van de middag trokken een wit en een zwart schaakleger door het centrum op naar de Grote Markt, het publiek uitnodigend hen te volgen. Op de Grote Markt stond al een king-size schaakbord gereed, waarop de levende schaakstukken een anderhalve eeuw oude partij naspeelden, onder begeleiding van Hans Böhm en Bianca Muhren. De zwarte koningin, zeer geliefd bij haar onderdanen, werd belaagd door een horde witte stukken, maar zag kans met materiaalwinst de zwarte koning te belagen. De partij eindigde echter met de zelfopoffering van de witte koningin, die daarmee haar onderdanen in de gelegenheid stelde de zwarte koning mat te zetten.

De schaakstukken werden uitgebeeld door leden van Het Gezellentoneel en Met een bek vol tanden. Vervolgens was het de beurt aan de grootste schaakstukken ter wereld, gemaakt door de Steenbergse kunstenaar Peter de Koning. Van onder de Peperbus werden deze schaakstukken verplaatst naar het reuzenschaakbord, en vanaf half 5 werd met deze reuzenschaakstukken een partij gespeeld tussen Hans Böhm en Bianca Muhren. Beide spelers gaven aan dat het lastig was het overzicht te houden wanneer je zelf tussen de stukken loopt, maar vonden het wel een unieke ervaring. De partij eindigde in remise. Als afsluiting van de schaakfestiviteiten op deze dag speelden Hans Böhm en Bianca Muhren nog een tweetal simultaanwedstrijden, waarbij ze het beide keren opnamen tegen 12 spelers elk. Hans Böhm had een zware avond: hij verloor van Arjon Severijnen, en moest genoegen nemen met remise tegen Otto Berger, Eric van Elven, René Punt en Patrick Speek. Tegen Bianca Muhren behaalden Pieter-Jan Demmers en Peter van Oevelen remise. De organisatie kijkt tevreden terug op een zeer geslaagde schaakdag, die alleen tot stand kon komen dankzij de inzet van vele vrijwilligers binnen en buiten de vereniging, zowel voor als achter de schermen, en de bedrijven die deze festiviteit hebben gesponsord. BSV organiseert op woensdagvond 30 juni van 20 tot 22 uur, en zaterdagochtend 3 juli van 10 tot 12 uur, in Café Bellevue twee kennismakingsmomenten voor belangstellenden.

Er volgen dit jaar nog enkele jubileumactiviteiten, waarover informatie te vinden zal zijn op de jubileumwebsite, jubileum.bozschaak.nl

Vreugdedansje van de zwarte stukken wanneer de koningin een witte pion slaat

 

BN/De Stem besteedt vandaag in twee artikelen aandacht aan de jubileumactiviteiten.

In een artikel over het Straattheaterfestival:

[...]
Maar het is wachten op de hoofdact: het spelen van een levend schaakspel onder leiding van Hans Böhm en Bianca Muhren. Het straattheaterfestival wordt dit jaar gehouden in het kader van het 64-jarige bestaan van schaakvereniging BSV. De belangstelling voor de uitbeelding van een klassieke partij van 150 jaar geleden was groot. De spelers zagen er goed uit en de match werd door de levende schaakstukken voorzien van allerlei grappen en grollen.
Toch leverde dat weinig écht theater op, het straattheaterfestival kenmerkt zich meer door acts dan door spel en verbeelding.
[...]

Bij het schaakspel met levende stukken werken de zwarte pionnen eendrachtig samen. Foto Peter van Trijen/het fotoburo

En een apart artikel gewijd aan de reuzenschaakstukken:

Grootste schaakstukken ter wereld

BERGEN OP ZOOM – Een koning van driehonderd kilo en een dame van gelijk gewicht.

In Bergen op Zoom luisterde schaakvereniging BSV het 64-jarig bestaan op met een wedstrijd met de grootste stukken ter wereld, gemaakt door kunstenaar Peter de Koning. De partij tussen de schaaktoppers Hans Böhm en Bianca Muhren eindigde in remise. 

De reuzenschaakstukken in actie. foto Peter van Trijen/het fotoburo

Edit 27 juni 2010 21:50 - foto’s toegevoegd

Na vele maanden voorbereiding vierde de Bergen op Zoomse Schaakvereniging BSV zaterdag 26 juni 2010 tijdens het Straattheaterfestival één van de hoogtepunten van het jubileumjaar, met allerhande schaakactiviteiten op en rond de Grote Markt.

De hele dag werd BSV hierbij terzijde gestaan door internationaal schaakmeester Hans Böhm en vrouwelijk schaakgrootmeester Bianca Muhren. De beurt was eerst aan 12 jeugdschakers uit Bergen op Zoom en omstreken, die in Hotel Grand-Café Old Dutch allemaal tegelijkertijd een partij speelden tegen hen speelden, en vervolgens nog een partij. De 11-jarige Bergse jeugdspeler Alik Tikranian wist hierbij remise te spelen tegen Bianca Muhren.

Hans Böhm (rechts) tijdens de jeugdsimultaan

Begin van de middag trokken een wit en een zwart schaakleger door het centrum op naar de Grote Markt, het publiek uitnodigend hen te volgen. Op de Grote Markt stond al een king-size schaakbord gereed, waarop de levende schaakstukken een anderhalve eeuw oude partij naspeelden, de “Onsterfelijke partij“, onder begeleiding van Hans Böhm en Bianca Muhren. De zwarte koningin, zeer geliefd bij haar onderdanen, werd belaagd door een horde witte stukken, maar zag kans met materiaalwinst de zwarte koning te belagen. De partij eindigde echter met de zelfopoffering van de witte koningin, die daarmee haar onderdanen in de gelegenheid stelde de zwarte koning mat te zetten. De schaakstukken werden uitgebeeld door leden van Het Gezellentoneel en Met een bek vol tanden.

Levend schaakspel: de zwarte dame (in het midden) wordt geëerd door haar onderdanen

Vervolgens was het de beurt aan de grootste schaakstukken ter wereld, gemaakt door de Steenbergse kunstenaar Peter de Koning. Van onder de Peperbus werden deze schaakstukken verplaatst naar het reuzenschaakbord, en vanaf half 5 werd met deze reuzenschaakstukken een partij gespeeld tussen Hans Böhm en Bianca Muhren. Beide spelers gaven aan dat het lastig was het overzicht te houden wanneer je zelf tussen de stukken loopt, maar vonden het wel een unieke ervaring. De partij eindigde in remise.

Een partij met de grootste schaakstukken ter wereld

Als afsluiting van de schaakfestiviteiten op deze dag speelden Hans Böhm en Bianca Muhren nog een tweetal simultaanwedstrijden, waarbij ze het beide keren opnamen tegen 12 spelers elk. Hans Böhm had een zware avond: hij verloor van Arjon Severijnen, en moest genoegen nemen met remise tegen Otto Berger, Eric van Elven, René Punt en Patrick Speek. Tegen Bianca Muhren behaalden Pieter-Jan Demmers en Peter van Oevelen remise.

Bianca Muhren (rechts) tijdens het simultaandiner

De organisatie kijkt tevreden terug op een zeer geslaagde schaakdag, die alleen tot stand kon komen dankzij de inzet van vele vrijwilligers, zowel voor als achter de schermen, en de bedrijven die deze festiviteit hebben gesponsord.
BSV organiseert op woensdagvond 30 juni van 20 tot 22 uur, en zaterdagochtend 3 juli van 10 tot 12 uur, in Café Bellevue twee kennismakingsmomenten voor belangstellenden. Er volgen dit jaar nog enkele jubileumactiviteiten, waarover informatie te vinden zal zijn op de jubileumwebsite, jubileum.bozschaak.nl

Vandaag staat in de Bergen op Zoomse Bode de aankondiging van de schaakhappening van zaterdag 26 juni:

Het schaakfestijn komt eraan!

Schaakvereniging viert jubileum

Op zaterdag 26 juni besteedt de Bergen op Zoomse Schaakvereniging BSV aandacht aan haar jubileum tijdens het Bergse Straattheaterfestival. Op diverse manieren wordt de schaaksport op theatrale wijze uitgebeeld.

Op de Grote Markt zal om half 3 een bijzonder toneelstuk worden opgevoerd: een levend schaakspel, waarbij de schaakstukken worden gespeeld door acteurs. Hoe beweegt een toren, een paard, of een koning zich over het schaakbord? Hoe wordt een schaakstuk geslagen, en hoe komt het naast het bord terecht? Hoe promoveert een pion tot dame? De acteurs zullen het allemaal laten zien. Voorafgaand aan deze bijzondere partij zullen de levende schaakstukken door het centrum optrekken naar de Grote Markt.

Om half 5 wordt nog een andere schaakpartij gespeeld op de Grote Markt. Hierbij worden de reuzenschaakstukken gebruikt, die zijn gemaakt door de Steenbergse kunstenaar Peter de Koning. Deze bijzondere schaakstukken zijn gemaakt van oude meerpalen, en zijn waarschijnlijk de grootste schaakstukken ter wereld.

Aan deze schaakpartijen zal worden meegewerkt door internationaal schaakmeester Hans Böhm en vrouwelijk schaakgrootmeester Bianca Muhren. Deze sterke schakers zullen ’s ochtends nog een schaaksimultaan verzorgen in Hotel Grand-Café Old Dutch voor jeugdspelers uit Bergen op Zoom en omstreken, en ’s avonds een simultaandiner verzorgen op de Grote Markt. Daarnaast zal er op diverse plaatsen in het centrum van Bergen op Zoom op terrassen worden geschaakt, waarbij passanten kunnen aanschuiven. Al deze activiteiten kunnen natuurlijk alleen plaatsvinden dankzij de inzet van vele vrijwilligers binnen en buiten BSV, de steun van de vele sponsoren, en de medewerking van de gemeente.

Voor wie al dit schaken naar meer smaakt, organiseert BSV kort na het schaakfestijn twee kennismakingsmomenten: woensdagvond 30 juni van 20 tot 22 uur, en zaterdagochtend 3 juli van 10 tot 12 uur, beiden in Café Bellevue. Meer informatie over het jubileum van BSV is te vinden op de jubileumwebsite jubileum.bozschaak.nl; algemene informatie over de vereniging op www.bozschaak.nl

 

De reuzenschaakstukken zijn klaar voor de strijd

De website Uit in Bergen op Zoom meldt het optredende levend schaakspel en het reuzenschaakspel tijdens het Straattheaterfestival:

Straattheaterfestival 2010: Levend Schaakspel

26 juni 2010 om 14:30 uur

Locatie: Grote Markt Bergen op Zoom, Bergen op Zoom

Schaakvereniging BSV viert haar jubibleum met een ‘Levend Schaakspel’ op de Grote Markt in Bergen op Zoom.
Het ‘Levend Schaakspel’, waarbij acteurs de rollen van de diverse schaakstukken op zich nemen. De partij zal onder andere geleid worden door tv-persoonlijkheid en internationaal schaakmeester Hans Böhm. Tegenspeelster is de sterke schaakster Bianca Mühren en zij zal samen met Hans zorgen voor levendige opvoering met veel humor.

Later op de dag wordt een reuzenschaakspel van hout gepresenteerd, gemaakt door kunstenaar Peter de Koning. Ook met dit spel zal een partij gespeeld worden.

Het het levende schaakspel zal te zien zijn op 26 juni vanaf 14.30 uur, later op de dag gevolgd door het reuzenschaakspel omstreeks 16.30 uur. Vervolgens zal Hans Böhm nog een Simultaansessie verzorgen, waarbij men tegen een geringe vergoeding een hapje kan eten. Dit zogenaamde Simultaandiner vindt omstreeks 18.30 uur plaats, eveneens op de Grote Markt. Aanmelding hiervoor is wel verplicht. Voor aanmelding of meer informatie: jubileum@bozschaak.nl
 
Website http://jubileum.bozschaak.nl

Vandaag verscheen onderstaand artikel in de Bergen op Zoomse Bode:

Schaakleger bijna compleet

BSV viert jubileumjaar met activiteiten

BERGEN OP ZOOM – Binnenkort zal op de Grote Markt een groots spektakel plaatsvinden. Eerst wordt er met een levend schaakspel gespeeld, waarbij acteurs de rollen van de diverse schaakstukken op zich nemen. De partij zal onder andere geleid worden door tv-persoonlijkheid en internationaal schaakmeester Hans Böhm. Tegenspeelster is de sterke schaakster Bianca Mühren en zij zal samen met Hans zorgen voor levendige opvoering met veel humor.

Later op de dag wordt een reuzenschaakspel van hout gepresenteerd, gemaakt door kunstenaar Peter de Koning. Ook met dit spel zal een partij gespeeld worden. Het grote houten schaakspel is inmiddels bijna af. Peter de Koning is momenteel nog bezig de twee dames en twee koningen vorm te geven. Daarna zal hij alle stukken verder verfijnen en schilderen en kan op 26 juni de expositie plaatsvinden tijdens het straattheaterfestival. De festiviteiten staan in het teken van het jubileum van de Bergse Schaakvereniging. De club bestaat 64 jaar, wat in het schaken bijzonder is, omdat een schaakbord evenzoveel velden bezit. Tevens is het 150 jaar geleden dat er in Bergen op Zoom voor het eerst in georganiseerd clubverband geschaakt werd. Genoeg aanleiding dus voor bijzondere festiviteiten.

Het het levende schaakspel zal te zien zijn op 26 juni zal vanaf 14.30u., later op de dag gevolgd door het reuzenschaakspel omstreeks 16.30u.. Vervolgens zal Hans Böhm nog een simultaansessie verzorgen, waarbij men tegen een geringe vergoeding een hapje kan eten. Dit zogenaamde simultaandiner vindt omstreeks 18.30u. plaats, eveneens op de Grote Markt. Aanmelding hiervoor is wel verplicht. Men kan voor aanmelding of meer informatie contact opnemen met jubileum@bozschaak.nl.

Voor meer informatie over het jubileum, deze activiteiten en voor een grote collectie aan foto’s kan men een kijkje nemen op de jubileumwebsite: http://jubileum.bozschaak.nl Als men zelf geïnteresseerd is in het schaakspel kan men een kijkje nemen op de website van de Bergse schaakvereniging: www.bozschaak.nl. Er wordt gespeeld op vrijdagavonden in café Bellevue. Ook voor de jongere spelers is er genoeg te doen op schaakgebied. Er is een levendige jeugdafdeling die elke dinsdag samenkomt in het Juvenaat van 18.30 tot 19.30u. Neem ook eens een kijkje op de website http://jeugd.bozschaak.nl

Het reuzenschaakspel is bijna compleet

Hans Böhm is een internationaal schaakmeester, binnen de schaakwereld ook bekend van het radioprogramma Man en Paard, en als schrijver en co-schrijver van vele artikelen en boeken over schaken.
Bij het grote publiek werd hij bekend van vele TV-programma’s, waaronder “Ook dat nog!”.

Schaakmeester Hans Böhm

Hans Böhm heeft zijn medewerking toegezegd aan alle activiteiten die BSV ontwikkelt voor 26 juni.

Op 26 juni wil BSV in het kader van haar 64-jarig jubileum op de grote markt twee speciale activiteiten organiseren:

1. een levend schaakspel
2. een reuzenschaakspel

 Uiteraard zal er bij deze activiteiten geschaakt worden. Op een schaakbord van ca. 144 m² zal eerst een partij gespeeld worden met levende schaakstukken. Bergse acteurs zullen er, dat is de verwachting, een waar spektakelstuk van maken.

Later op de dag zal er op hetzelfde schaakbord een partij geschaakt worden met de grootste schaakstukken ter wereld. Die schaakstukken worden op dit moment gemaakt door de kunstenaar Peter de Koning. Om een idee te krijgen van de grootte van die stukken vermelden we de vermoedelijke hoogte van de koning, namelijk  3½ meter.

Het pionnenleger van opzij

Op de Grote Markt van Bergen op Zoom zullen tribunes gebouwd worden rond het schaakbord door het Facilitair Bedrijf.

Van verdere ontwikkelingen houden we u uiteraard op de hoogte.

Donderdag is onderstaande uitnodiging gemaild aan de leden van BSV:

Beste BSV-ers,

Dat we dit jaar tot feestjaar hebben bestempeld zal jullie niet ontgaan zijn. Wij zijn dus feestvarken, maar ook gastheren als het om schaken gaat. Om het een feestelijk tintje te geven willen we na het Opifex toernooi een receptie houden. We nodigen daarbij onze leden uit, de NBSB en KNSB, de sponsors en de West Brabantse schaakbesturen. Uiteraard hopen we dat jullie kunnen en dat we met z’n allen als gastheer kunnen optreden.

Opifex sponsort dit bijzondere toernooi al voor de 7^e keer, waarvoor hulde. Wij hopen dat zij dit nog lang zullen doen. Dit toernooi telt wederom een sterke bezetting. Grootmeester en voormalig open Nederlands kampioen Erik van der Doel zal proberen zijn titel te verdedigen. Maar hij is niet de enige grootmeester, dus hij zal zijn uiterste best moeten doen. Uiteraard hopen  wij van BSV van een winnaar uit eigen gelederen.

Dan moeten onze leden zich nog wel inschrijven. Ik weet dat het vaak pas op het laatste moment gebeurt, maar haast u toch, dan wordt de deelnemerslijst wat groter en verleidt het mogelijk andere schakers om ook te komen.

Aansluitend op dit toernooi zal om ca 18.00 uur, na de prijsuitreiking, een receptie worden gehouden. Hier willen we u graag voor uitnodigen.

Uiteraard begrijpen we dat niet iedereen in de gelegenheid zal zijn om acte de présence te geven. Maar uiteraard hopen wij wel op belangstelling van iedereen. Wilt u als u komt even een mailtje sturen naar de secretaris of de Jubileumcommissie?

Met vriendelijke groet namens het organisatiecomité,

Arjon Severijnen

secretaris BSV

Opmerking webmaster: ik heb de mailadressen hier niet overgenomen.

In BN/De Stem van donderdag 28 januari verscheen onderstaand artikel.

SCHAAKFEESTJE
Zoals in vastenavendkringen enkel jubilea tellen die deelbaar zijn door elf, zo is voor een schaakclub het getal vierenzestig heilig. Zo vindt althans de in 1946 opgerichte BSV.
150 jaar geleden werd voor het eerst in clubverband geschaakt in Bergen op Zoom: nóg een reden om 2010 tot feestjaar te bombarderen.

Alles in het groot bij 64-jarig jubileum

Levend schaaktheater met Hans Böhm en ’s werelds grootste houten schaakspel op de Grote Markt: je kunt een jubileum minder opvallend vieren dan de BSV.

Een vijftigjarig bestaan geldt als goud en een club die 65 jaar bestaat zou je met enige fantasie (nu nog) de pensioengerechtigde leeftijd kunnen toeschrijven. Maar wie gaat nu vieren dat de oprichting van zijn vereniging precies vierenzestig jaar geleden is?

De Bergen op Zoomse Schaakvereniging (BSV) doet dat toch, en met een reden. „Een schaakbord is nu eenmaal acht bij acht”, lacht voorzitter René Punt. „Vierenzestig vakjes dus. Dat is niet de enige reden om er een jubileumjaar van te maken. Het is ook honderdvijftig jaar geleden dat in Bergen op Zoom voor het eerst in clubverband werd geschaakt.”
Strijdlust, zoals de schaakvereniging heettte die in 1860 begon, ging tegen het eind van de negentiende eeuw ter ziele. „De schaakborden lagen destijds op de tafels van hotel De Draak. Dus het is wel aardig dat anderhalve eeuw later ons belangrijkste jubileumevenement zo’n beetje vóór dat hotel plaatsvindt, midden op de Grote Markt.”

Punt verwijst daarmee naar zaterdag 26 juni, een dag die een hoogtepunt moet vormen in de 64-jarige BSV-historie. Er zijn gewoon schaakpartijen op die dag. Maar dan wel levensgroot, waarbij allebei de delen van dat woord aan bod komen: eerst zijn er levende schaakstukken, daarna van behoorlijk forse afmetingen. „Twee fraai gekostumeerde acteursgroepen vormen de zwarte en witte stukken op een bord van twaalf bij twaalf meter”, legt Punt uit. „Onder leiding van twee goede schakers gaan zij op theatrale wijze de strijd aan.”

De club heeft internationaal meester Hans Böhm (ook bekend van het vroegere tv-programma Ook dat nog!) gestrikt om bij de partij commentaar te geven. Tribunes van het Facilitair Bedrijf maken er een soort schaakstadionnetje van. „Het is tenslotte wel handig dat toeschouwers de zaak een beetje kunnen overzien.” De liefhebbers kunnen later op de dag nóg een keer op de tribune klimmen, wanneer de menselijke stukken plaats hebben gemaakt voor houten exemplaren.
„Dan onthullen we het grootste schaakspel ter wereld”, glundert de zelf 58-jarige voorzitter. „Bij het spel dat nu nog als het grootste geldt is de koning naar verluidt ongeveer een meter twintig. Voor ons worden pionnen gemaakt van circa anderhalve meter. De koning, het grootste stuk, wordt bijna drieënhalve meter hoog. Uiteraard wordt ook met die stukken meteen een potje geschaakt. Of we ze met een mannetje of drie, vier gaan optillen? Nou, de stukken gaan tot vierhonderd kilo wegen, dus we hebben in het belang van eenieders rug maar besloten er wieltjes onder te laten zetten.”

Maker van dat alles is de Steenbergse kunstenaar Peter de Koning, die een kettingzaag als voornaamste gereedschap heeft, omdat zijn materiaal meestal uit grote boomstammen bestaat. Hij maakte al eens een enorme klomp, een metershoge stoel en een uit de kluiten gewassen mannelijk geslachtsdeel.
De Koning was meteen enthousiast, zegt Punt. „Bijkomend voordeel is dat het ons nog weinig geld kost ook: de kunstenaar houdt het eindresultaat in bezit. Hij heeft al beloofd het tijdens de Krabbefoor, in juli, opnieuw in de stad te zetten. Prima, hoe meer aandacht de schaaksport krijgt, hoe liever we het hebben.”

Van aandacht gesproken: dat het zwartwitte evenement samenvalt met het Bergs Straattheaterfestival – ook op 26 juni, ook in de binnenstad – is geen toeval. „Het scheelt een vergunningsaanvraag, dat was al praktisch. Maar bovendien sluit het mooi bij elkaar aan: schaakliefhebbers kunnen meteen een kijkje nemen bij straattheateracts en andersom.”

Ook op andere momenten in het jaar wil de club aandacht schenken aan het jubileum.
Zo is er al intensief contact met het schaakmuseum in Rotterdam (tegenwoordig gehuisvest in de beroemde kubuswoningen van Piet Blom). „Op een nog nader te bepalen datum gaan we een simultaanseance houden, die we spelen met allerlei bijzondere borden en stukken, uit de collectie van dat museum.”

En het jubileumjaar was feitelijk al begonnen: begin dit jaar gaf sportwethouder Maarten van Eekelen op het jaarlijkse Jeugd Gong Toernooi het startsein voor de feestelijkheden.

De helft jeugd

• Jaren geleden had de Bergse Schaakvereniging nog meer dan honderd leden. Dat aantal is geleidelijk aan gedaald en schommelt de laatste tijd tussen de zestig en zeventig.
• Ongeveer de helft van BSV bestaat uit jeugdleden; de jongste schakers zijn zes jaar. Zij trainen op dinsdagavond in de aula van gymnasium het Juvenaat.
• Diverse teams van de club doen mee aan externe competities; een ervan speelt op bondsniveau (van de KNSB, niet te verwarren met de schaatsbond, die dezelfde afkorting gebruikt).
• Vaste stek voor de vrijdagse clubavonden is café Bellevue, aan de Antwerpsestraatweg.
• De club organiseert jaarlijks interne competities, het Open Bergs Kampioenschap en snelschaaktoernooien.
• Het teruglopend ledenaantal – niet alleen in Bergen op Zoom, maar overal in het land – heeft volgens de betrokkenen vooral te maken met het gemak van internet.
  Mensen die een potje willen schaken waren ooit afhankelijk van de fysieke aanwezigheid van een tegenstander. Tegenwoordig is die online zo gevonden.

René Punt achter zijn schaakbord

Waarschijnlijk leeftijdsgenoten zat:

• De Bergse Schaakvereniging (BSV) tracht in het hele land contact te leggen met schaakclubs die eveneens 64 jaar bestaan.
• Het eerste succes is al geboekt en kwam van dichtbij: SV Unk uit Zevenbergen heeft zich al gemeld.
• BSV-voorzitter René Punt verwacht dat het daar niet bij blijft: in het eerste naoorlogse jaar 1946 zijn in Nederland waarschijnlijk tientallen clubs opgericht.
• Een eerdere oprichtingsgolf vond plaats halverwege de jaren dertig, toen Amsterdammer Max Euwe (1901-1981) enkele jaren wereldkampioen schaken was. Later schreef Euwe veel over schaken en werd hij voorzitter van de wereldschaakbond.
• Ook de opkomst van het Amerikaans-IJslands fenomeen Bobby Fischer (1943-2008) zou begin jaren zeventig heel wat mensen hebben aangezet om in verenigingsverband te gaan schaken. Fischer was wereldkampioen van 1972 tot 1975 en stond niet alleen bekend om zijn briljante zetten, maar ook om zijn moeilijke karakter.

Auteur: Niels Herijgens (BN/De Stem)
foto: Tonny Presser/het fotoburo